Tuesday, 31 August 2010
Sunday, 29 August 2010
شاعری چی ےءُ چیہ کن اَنت؟
شاعری مارشت ءُ جزبگانی آدینک اِنت شاعری ءِ وستہ منصوبہ یا پلاننگءِ زلورت بالکل نہ بیت بلکیں خیالاں کاگدءِ سرا آرگءَ ترا یک وجدانی زورے بے وس کنت گڑا تو
لبزانی ڈولداریءَ وتی تہا شوھاز کنے ءُ ھمے زیبداریں لبزانی درءَتو وتی مارشتاں درشان کنے
بلے دومی طبقہ گُشیت کہ شاعری سراسر عقل ءُ زانش اِنت اَیشانی تہا میۓ واجھیں شاعر بشیر بیدارءِ ھم ھمے لیکہ اِنت
ھمے رنگءَ منی ھم خیال ھنچوش اِنت کہ اِنسانی پگرءِ آبادیں جنگلءَ دردءِ درمان شوھاز کنگے نام اِنت َ۔
ھما درمان کہ دل زیمیں ریشانی درمان ءُدواءِ کار بدینت
یا شاعری ھما اِنت کہ انسانی پگرءِ دریاءَ چیں مُروارید شوھاز کنگے نام اِنت ھما کہ زمانگے جھل ءُ بُرزیاں برابر کنگے وستہ مال ءُ مڈیءِ کار بدینت
چوناھیءَ ما وتی جزبگ ءُ مارشتاں ءُ خیالاں درشان کنیں بلے آ اِنچو اثر نہ دار اَنت ۔ بلے شاعریءِ تہا ھمے مارشتءُ جذبگ دیگے محکمیں اثرے داراَنت
ما اِے چز زانت کہ پُراَثریں طرزیءَ بیان کنگ شاعری گُشگ بیت ۔ گُڑا ھمے وڑا ما شاعریءَ را دو2 درجگاں بھرءُبانگ کت۔ بزاں وجدانی ءُ پگری
اِے دوئیں2 نانی وستہ رد ءُبندے اِزم اَلمی انت ءُ پگر کامل بووگ ھم زلوری انت پگرءِ کامل کنگے وستہ علم زلوری انت بلے زلوری نہ انت کہ اے علم اسکول ءُ مدرسہانی تہا بہ رسیت اِے دنیا ءُ ماحولءِ سرا پگر مستریں زانگ ءُ علم اِنت۔ بلے ادابءِ تہا ایوکا لبزانی ردءُ بندءَ را آورد گُش اَنت ءُ دومی الھامی شاعری گُش یا آمد گُش اَنت ۔
At the spotدومی گپ ایش اِنت کہ باز مردم شاعریءَ را یک بیکاریں چزے لیکیت ۔ اصلءَ شاعرءِ کار موقعءِ سرا
گندگ نہ بیت ھمے سبب اِنت کہ باز مردم گُشنت کہ شاعری معاشرہءِ لنگیں پاد اَنت
بلے آ رد گُش اَنت ۔
اِے شاعر ھما اَنت کہ یک راج ءُ ملک ءُ نظامی ءِ بِنداتی خیالءَ پدر کنوک اَنت ۔ اَے شاعر سیاستدان نہ اَنت اے شاعر راجءِ شریءِ یا بدیءِ خیال پیش کنوک اَنت۔ پدا ھمے خیالءَ سیاستدان دیما بر اَنت بزاں شاعرءِ خیالءِ سرا کار کن اَنت۔
ھنچو کہ شما زانے گوستیں 5پنچ قرناں جرمنی ءَ را فلسفہ ءُ زانتکاریءِ مُلک گُش اَنت پرچی ؟ پرچی کہ جرمنی ءَ کانٹ
پیداگ بیتگ کانٹ یک فلوسفرے یک شاعرے بوتگ۔ جرمنیءَ گوٹیے ودی بوتگ اے یک شاعرے بوتگ۔
انگریزاں شیکسپیرءِ سرا فخر اِنت ءُ اَنگریز شیکسپیرءِ شعراں وتی کامیابیءِ بِندات منن اَنت۔ تُرکیءَ توفیق فکرت پیداگ بوتہ۔
ایرانءَ حافِظ شیراز ءُ سعدیءَ وتی راجءَ را زانشءُ زانت بخشتگ ءُ عمر خیامءِ شعراں آ اِلھام گُشنت
ءُ ھنچو بلوچ ھم بزانت کہ عطا شاد بلوچ قومءَ را کوھسار گُشیت۔ کوھساروں کی عطا رسم نہیں خاموشی۔ شُما زانے کہ سیدظہورءِ حانُل کیے اِنت ؟
پرچہ اِیرجیگے حانُلءِ نامءَ
اگاں ھورت بچارے سیدظہورءِ حانُل بلوچی جند اِنت۔ سیدظہورءَ وتی زند پہ بلوچیءَ ندْرکُتگ
اِے مُبارک قاضیءِ بَرکھیرءُاِے کوہِ مراد اِے چی اَنت شما زانے؟
اِے وطن اِنت برے برے سرگوزیت ءُ اِیشاں اِیمان گُشیت۔
اِے بشیربیدارءِ زیب کۓ اِنت اے ھما وطن دوستیں وطن اِنت۔
گریتگ لُنٹاںءُ کندِتگ چماں
اِے وڑا زیبءِ ما کُتگ دیدار
نی ما سرپد بوتیں کہ اِے شاعر تھنا وتی دوستءَ نہ ساڑاینت بلکیں وطن دوستیءِ خبرءَ ھم کن اَنت وطن دوستیءِ سوجءَ ھوں دینت یک رھبندے ھم پیش دار اَنت۔
منی گڈی گپ واجہ بشیر بیدارءِ اِے شعر اِنت
منءَ بل کہ من ھمیشاں
بلے ھر کسءَچیں گیشاں
وتءَ چیر مدۓ نقاباں
منی گیش مکن عذاباں
دمے دوستءِ دیدءَملا
منی کم مکن ثواباں
ترا گاھے من وطن گُشت
وتی رزق ءُ من نگن گُشت
تی شارءَ ململیںءَ
وتی گورءِ من کفن گُشت
اگاں ردیءِ یا بداخلاقیءِگندے گڑا الم منا بگشیت
یحٰی موسٰی
شاعری مارشت ءُ جزبگانی آدینک اِنت شاعری ءِ وستہ منصوبہ یا پلاننگءِ زلورت بالکل نہ بیت بلکیں خیالاں کاگدءِ سرا آرگءَ ترا یک وجدانی زورے بے وس کنت گڑا تو
لبزانی ڈولداریءَ وتی تہا شوھاز کنے ءُ ھمے زیبداریں لبزانی درءَتو وتی مارشتاں درشان کنے
بلے دومی طبقہ گُشیت کہ شاعری سراسر عقل ءُ زانش اِنت اَیشانی تہا میۓ واجھیں شاعر بشیر بیدارءِ ھم ھمے لیکہ اِنت
ھمے رنگءَ منی ھم خیال ھنچوش اِنت کہ اِنسانی پگرءِ آبادیں جنگلءَ دردءِ درمان شوھاز کنگے نام اِنت َ۔
ھما درمان کہ دل زیمیں ریشانی درمان ءُدواءِ کار بدینت
یا شاعری ھما اِنت کہ انسانی پگرءِ دریاءَ چیں مُروارید شوھاز کنگے نام اِنت ھما کہ زمانگے جھل ءُ بُرزیاں برابر کنگے وستہ مال ءُ مڈیءِ کار بدینت
چوناھیءَ ما وتی جزبگ ءُ مارشتاں ءُ خیالاں درشان کنیں بلے آ اِنچو اثر نہ دار اَنت ۔ بلے شاعریءِ تہا ھمے مارشتءُ جذبگ دیگے محکمیں اثرے داراَنت
ما اِے چز زانت کہ پُراَثریں طرزیءَ بیان کنگ شاعری گُشگ بیت ۔ گُڑا ھمے وڑا ما شاعریءَ را دو2 درجگاں بھرءُبانگ کت۔ بزاں وجدانی ءُ پگری
اِے دوئیں2 نانی وستہ رد ءُبندے اِزم اَلمی انت ءُ پگر کامل بووگ ھم زلوری انت پگرءِ کامل کنگے وستہ علم زلوری انت بلے زلوری نہ انت کہ اے علم اسکول ءُ مدرسہانی تہا بہ رسیت اِے دنیا ءُ ماحولءِ سرا پگر مستریں زانگ ءُ علم اِنت۔ بلے ادابءِ تہا ایوکا لبزانی ردءُ بندءَ را آورد گُش اَنت ءُ دومی الھامی شاعری گُش یا آمد گُش اَنت ۔
At the spotدومی گپ ایش اِنت کہ باز مردم شاعریءَ را یک بیکاریں چزے لیکیت ۔ اصلءَ شاعرءِ کار موقعءِ سرا
گندگ نہ بیت ھمے سبب اِنت کہ باز مردم گُشنت کہ شاعری معاشرہءِ لنگیں پاد اَنت
بلے آ رد گُش اَنت ۔
اِے شاعر ھما اَنت کہ یک راج ءُ ملک ءُ نظامی ءِ بِنداتی خیالءَ پدر کنوک اَنت ۔ اَے شاعر سیاستدان نہ اَنت اے شاعر راجءِ شریءِ یا بدیءِ خیال پیش کنوک اَنت۔ پدا ھمے خیالءَ سیاستدان دیما بر اَنت بزاں شاعرءِ خیالءِ سرا کار کن اَنت۔
ھنچو کہ شما زانے گوستیں 5پنچ قرناں جرمنی ءَ را فلسفہ ءُ زانتکاریءِ مُلک گُش اَنت پرچی ؟ پرچی کہ جرمنی ءَ کانٹ
پیداگ بیتگ کانٹ یک فلوسفرے یک شاعرے بوتگ۔ جرمنیءَ گوٹیے ودی بوتگ اے یک شاعرے بوتگ۔
انگریزاں شیکسپیرءِ سرا فخر اِنت ءُ اَنگریز شیکسپیرءِ شعراں وتی کامیابیءِ بِندات منن اَنت۔ تُرکیءَ توفیق فکرت پیداگ بوتہ۔
ایرانءَ حافِظ شیراز ءُ سعدیءَ وتی راجءَ را زانشءُ زانت بخشتگ ءُ عمر خیامءِ شعراں آ اِلھام گُشنت
ءُ ھنچو بلوچ ھم بزانت کہ عطا شاد بلوچ قومءَ را کوھسار گُشیت۔ کوھساروں کی عطا رسم نہیں خاموشی۔ شُما زانے کہ سیدظہورءِ حانُل کیے اِنت ؟
پرچہ اِیرجیگے حانُلءِ نامءَ
اگاں ھورت بچارے سیدظہورءِ حانُل بلوچی جند اِنت۔ سیدظہورءَ وتی زند پہ بلوچیءَ ندْرکُتگ
اِے مُبارک قاضیءِ بَرکھیرءُاِے کوہِ مراد اِے چی اَنت شما زانے؟
اِے وطن اِنت برے برے سرگوزیت ءُ اِیشاں اِیمان گُشیت۔
اِے بشیربیدارءِ زیب کۓ اِنت اے ھما وطن دوستیں وطن اِنت۔
گریتگ لُنٹاںءُ کندِتگ چماں
اِے وڑا زیبءِ ما کُتگ دیدار
نی ما سرپد بوتیں کہ اِے شاعر تھنا وتی دوستءَ نہ ساڑاینت بلکیں وطن دوستیءِ خبرءَ ھم کن اَنت وطن دوستیءِ سوجءَ ھوں دینت یک رھبندے ھم پیش دار اَنت۔
منی گڈی گپ واجہ بشیر بیدارءِ اِے شعر اِنت
منءَ بل کہ من ھمیشاں
بلے ھر کسءَچیں گیشاں
وتءَ چیر مدۓ نقاباں
منی گیش مکن عذاباں
دمے دوستءِ دیدءَملا
منی کم مکن ثواباں
ترا گاھے من وطن گُشت
وتی رزق ءُ من نگن گُشت
تی شارءَ ململیںءَ
وتی گورءِ من کفن گُشت
اگاں ردیءِ یا بداخلاقیءِگندے گڑا الم منا بگشیت
یحٰی موسٰی
Language Research
 | « on: August 01, 2010, 09:16:37 AM » |  Quote |
ماتی زبانءِ وانگءُ زانگءِ بابتءَ بازیں نبشتانک است اَنت بلے ما آ نوشتانکاں فقط وانیں بلے پٹ ءُ پول نہ کنیں ءُ ماتی زبانءِ مانگشیتگیں جیڑہءَ حل کنگءِ ھچ جھد نہ کنیں من یک اَنچیں راھے درگیجگءِ جھدءَ یاں کہ آ بلوچی نویسگءِ 50درصد جیڑھاں انشااللہ گشّنیت اِنت
بلے اِیشیءَ چیں پیش من وتی کُرتگیں کاراں دیمءَ بیاراں “ من لوٹاں کہ شما ھم اِدا وتی خیالاں پیش بکنت ءُ تپاکءُ ناتپاکیءِ وتی گپءَ بجنت یک جیڑہےءِ سرپد کنائنگءِ وستہ شما “ھندی “ فارسی “بلوچی “عربی“انگلش “ اُردو“ زبان کاربست کنے
ءُ من وتی کُرتگیں ریسرچ پٹءُ پولءَ رندءَ دیمءَ کاراں
بلوچیءِ لہتے جیڑہ اِیش اَنت
1:عربی آب “حرفانی “ ث “ ح “ خ “ ذ “ ص “ ض “ ط “ ط“ ع“ غ “ ف“ ق “ زیرگءِ “ سیدظہور شاہ ہشمیءِ تُرس ءُ اِیشیءِ حل
2: بلوچی لبز یا فارسی لبز بلوچی ءُ بلوچیءِ پراہ ءُ شاھگانی
3: بلوچی تہا “ھندی “سنسکرت “ پنجابی سندھی “ عربی “ لبز کجام اَنت
4 : ءَ “ ءِ “ کاربندگ کجا بہ بیت ءُ کجا مہ بیت
5 : بلوچی نویسگءِ کُھنیں تھر یا فارسی تھر
6 : واجہ اکبر بارکرزئیءِ بلوچی نویسگءِ تھر
7 : ءَ “ ءِ “ کاربندگءَ ا “ ی “ ے گار بوگےءِ ترس
8 : بلوچیءِ تہا بے مولءُ مراد “ الف “ کاربندگ
9 : لہتے بلوچی لبزانی نویسگءِ دیگے تھر ءُ گوشگءِ دیگے تھر ءُ اے لبزانی رد نویسگءُ گْشگ بزاں اے عام لسّیں لبز اں ھم ھر کس وتی تھرءَ نویسگ
10 :عربیءِ بدل بیتگیں لبز کُجام اَنت ءُ ما آہاں پجّا نیاریں کہ کجام اَنت
11 : سید ظہورءِ اسکرپٹءِ ناکامی چی اِنتءُ خرابی چی اِنت پرچیہ مئے باز زانتکار نہ منّ اَنت
12 : رومن اسکرپٹءُ بلوچیءِ نویسگءِ تاوانءُ فائدہ چی اَنت
13 : عربی رسم اُلخط “ءِ زیرگءُ پدا عربی لبزانی پرُوشگ ظُلم یا بلوچیءِ دیمروی ؟
14 : عقیدہ پرستی بلوچیءِ دیمءَ نروگءِ سبب یا بلوچیءِ مُھریءُ محکمی ؟
15 : سید ظہورشاہ ہاشمیءِزبانءِ دیمرویءِ بندات کنگءَ مئے پدا ھمے بنداتی پٹءُ پولءِ سرا بروسہ کنگ ءُ دیمءَ شوہاز نہ کنگ
16 : بلوچیءِ تہا دری لبزانی مٹّءِ درگیجگ یا دری لبزاں بدل کنگ
17 : بلوچیءِ دیگے باز لبز دُزّدروازگءَ پیداک اِنت آ کُجام اَنت ءُ انوں اے دری لبز بلوچی گُشگ بنت
18 : ماتی زبانءِ نہ وانگءِ تاوان ءُ اِیشیءِ ارزانیں پسوّ
19 : بلوچیءِ تہا ڈناّ چیں اتکگیں دری لبز کُجام اَنت
20 : چنچو ڈنیّ لبز “ ث “ ح خ ذ ص ض ط ظ ع غ ف ق “ شروع بنت اِے لبزانی بلوچیءِ تہا بدل
بلے اِیشیءَ چیں پیش من وتی کُرتگیں کاراں دیمءَ بیاراں “ من لوٹاں کہ شما ھم اِدا وتی خیالاں پیش بکنت ءُ تپاکءُ ناتپاکیءِ وتی گپءَ بجنت یک جیڑہےءِ سرپد کنائنگءِ وستہ شما “ھندی “ فارسی “بلوچی “عربی“انگلش “ اُردو“ زبان کاربست کنے
ءُ من وتی کُرتگیں ریسرچ پٹءُ پولءَ رندءَ دیمءَ کاراں
بلوچیءِ لہتے جیڑہ اِیش اَنت
1:عربی آب “حرفانی “ ث “ ح “ خ “ ذ “ ص “ ض “ ط “ ط“ ع“ غ “ ف“ ق “ زیرگءِ “ سیدظہور شاہ ہشمیءِ تُرس ءُ اِیشیءِ حل
2: بلوچی لبز یا فارسی لبز بلوچی ءُ بلوچیءِ پراہ ءُ شاھگانی
3: بلوچی تہا “ھندی “سنسکرت “ پنجابی سندھی “ عربی “ لبز کجام اَنت
4 : ءَ “ ءِ “ کاربندگ کجا بہ بیت ءُ کجا مہ بیت
5 : بلوچی نویسگءِ کُھنیں تھر یا فارسی تھر
6 : واجہ اکبر بارکرزئیءِ بلوچی نویسگءِ تھر
7 : ءَ “ ءِ “ کاربندگءَ ا “ ی “ ے گار بوگےءِ ترس
8 : بلوچیءِ تہا بے مولءُ مراد “ الف “ کاربندگ
9 : لہتے بلوچی لبزانی نویسگءِ دیگے تھر ءُ گوشگءِ دیگے تھر ءُ اے لبزانی رد نویسگءُ گْشگ بزاں اے عام لسّیں لبز اں ھم ھر کس وتی تھرءَ نویسگ
10 :عربیءِ بدل بیتگیں لبز کُجام اَنت ءُ ما آہاں پجّا نیاریں کہ کجام اَنت
11 : سید ظہورءِ اسکرپٹءِ ناکامی چی اِنتءُ خرابی چی اِنت پرچیہ مئے باز زانتکار نہ منّ اَنت
12 : رومن اسکرپٹءُ بلوچیءِ نویسگءِ تاوانءُ فائدہ چی اَنت
13 : عربی رسم اُلخط “ءِ زیرگءُ پدا عربی لبزانی پرُوشگ ظُلم یا بلوچیءِ دیمروی ؟
14 : عقیدہ پرستی بلوچیءِ دیمءَ نروگءِ سبب یا بلوچیءِ مُھریءُ محکمی ؟
15 : سید ظہورشاہ ہاشمیءِزبانءِ دیمرویءِ بندات کنگءَ مئے پدا ھمے بنداتی پٹءُ پولءِ سرا بروسہ کنگ ءُ دیمءَ شوہاز نہ کنگ
16 : بلوچیءِ تہا دری لبزانی مٹّءِ درگیجگ یا دری لبزاں بدل کنگ
17 : بلوچیءِ دیگے باز لبز دُزّدروازگءَ پیداک اِنت آ کُجام اَنت ءُ انوں اے دری لبز بلوچی گُشگ بنت
18 : ماتی زبانءِ نہ وانگءِ تاوان ءُ اِیشیءِ ارزانیں پسوّ
19 : بلوچیءِ تہا ڈناّ چیں اتکگیں دری لبز کُجام اَنت
20 : چنچو ڈنیّ لبز “ ث “ ح خ ذ ص ض ط ظ ع غ ف ق “ شروع بنت اِے لبزانی بلوچیءِ تہا بدل
Thursday, 26 August 2010
منی شعرءُ پربند
1
بلوچی زبانءِ بُنزہ مکُران اِنت
بِچار بُنزہ زُبانءِ مکران اِنت
اِدا گیوار ماہ ءُ کلکشان اِنت
سید ” تئ دائما نام ءُ توار اِنت
...اِدا تئ حانُل “ سھریں گُشان اِنت
عطا“ تئ چو اِدا کوہءُ ھسار اِنت
اِدا منظوُر“ پدا گالءُتران اِنت
بچار بُنزہ زُبانءِ مکّران اَِنت
اِدا قاضی“ تئ چو مٹّ تیار اِنت
دیگے قاضی اِدا نی صد جوان اِنت
بچار بُنزہ زبانءِ مکران اِنت
اِدا خاموش اِسحاق“ءِکپتہ جار“ اِنت
بشیر“ کریاب“ تئ ٹکءُ نشان اِنت
بچار بُنزہ زبانءِ مکران اِنت
تئ گوادر“ مینُلءِ پُلیئں شاراِنت
پدا ممتاز“ تئ عشقءِ جلان اِنت
بِچار بُنزہ زُبانءِ مکران اِنت
اِدا شاعر مئے یوسُف نِثار“ اِنت
اِدا فاضُل“ تئ شھدیں زُبان اِنت
بِچار بُنزہ زبانءِ مکّران اِنت
کریم“ دشتءَ دیگے دشتے بھاراِنت
اِدا زندگ تئ گالءُ بیان اِنت
بِچار بنزہ زبانءِمکران اِنت
اِدا کہ نورخانءِ گالوار اِنت
اِدا زگراِنت نمازاِنت ڈاھیان اِنت
بچار بنزہ زبانءِمکّران اِنت
اِدا عارف“ گشے چو کیچ ھاراِنت
فراز“ اِنت قاسم“اِنت گوں قصھان اِنت
بچاربُنزہ زبانءِ مکران اِنت
اِدا مندیگ“ منی مند“ ءَ پتاراِنت
نھنگ“ اِنت بے کِمار اِنتءُ بُگان اِنت
بچار بنزہ زبانءِ مکّران اِنت
گنوکیں یحٰی نی چی چی گُشان اِنت
بلے بُنزہ زبانءِ مکّران اِنت
2
Chiya dambortage taw neym Raaha
shapey dir ent taniga taaN sobaha
chiya pushtaa taw kinzane maruchi
wati naamaa mazan kan taw Baluchi
wataraa dur bedaar darde gonaha chiyaa dambortage taw neym raaha
wati brahondagaaN cho kass naloochi
Haleenig parchi naahaaN tai kooroochi
Bedaar peysh taw wati johode baraha chiyaa dambordage taw neym raaha
tepaaki manzelaa barteyN taraaraa
tepaaki Raast kant tai raah o waraa
sara Hosh kan wati taw beyar samaahaa chiyaa dambortage taw neym raaha
pamaa ey zendagi bey HaqeyN Aeyb ent
pamaa moftaa merag ey yakeyN Aeyb ent
paa Haqaa taw bede jende nee saahaa chiyaa dambortage taw neym raaha
tao johoda yakoovee daare keh kaTTe
Baraase darda keh maare keh kaTTe
Bezeer padaa wati johode selahaa chiyaa dambortage taw neym raaha
khodaa Haq ent Hancho Aajuvee beet
agaaN bertaaNni wahdey deljuvee beet
Beger ROCHAa yalaa kan taw nee maahaa chiyaa dambortage taw neym raahaa
mey ezzat maaraa mey saahaa cheyN dost ter
zameen maaraa maey maahaa cheyN dost ter
saraa chist kan bedaar burzaa negaahaa chiyaa dambortage taw neym raahaa
Bahsht ent pamaa ey GaneyN watan maey
BALUCHI pamanaa shahdeyN SOKHAN maey
beeyaa rakkeyn wati GanjeyN ey jaahaa chiya dambortage taw neym raahaa
ھلکءَ چیں دُور
3
گَل اَنت دژمن عذاباں من اِدایاں
ھمودا کہ شراباں من ادایاں
اِدا حقءِ پدا ناکُن نہ گٹّاں
بدیں جوریں جواباں من اِدایاں
نی ھیلیں جان گوں جوراں منی کہ
نہ لوٹاں من گُلاباں من اِدایاں
نی سانگیں وشیءِ گوں سیمءُ زرّءَ
ھمودا زرّ ھساباں من اِدایاں
اِدا دیوال نیلنت ترّگءَنی
ھمودا مند“گیاباں من اِدایاں
ھمودا ذاتءُزریاتانی قصّہ
ھمودا میرنواباں من اِدایاں
منوں یحٰی“ پتو رسوا جھانءَ
مں سِلاں من ھراباں من اِدایاں
ھمودا مھر ترا سُجدۓ کنتیں
ھمودا کہ ثواباں من اِدایاں
ھمودا کہ تئ چمّاں ناں ونتوں
ھمودا کہ کِتاباں من اِدایاں
4
گرانیں اَرزانیءَ رسینتہ وتءَ
آسءِ ترُسءَ لِچاں من مینتہ وتءَ
منی درداں کہ کسّے درد نہ بیت
اَنچیں بستاریءَ ٹھنتہ وتءَ
من وتارا جمبرءِ عغلءَ دیت
تُرنگلاں عگل ماں بدینتہ وتءَ
زانتکاریءِ کہ بے زانتہ گھیت
گھءِ گندءَ کہ گھ گھنتہ وتءَ
منا شُبین پما ھچ نہ بیت
ھستیءِ نیستیءَ رسینتہ وتءَ
ترا یحٰی کہ دل سلام گُشیت
منی پگرءَ کہ دل لھنتہ وتءَ
ھر کسی کار وھدءُ پاس ٹھیت
یحٰی جندءَ کہ مانھڑینتہ وتءَ
5
شاہ دور داتہ پُل تازہ نہ بیت
اَندریں غم منی آوازءَ نہ بیت
مطلبءُکار مہ بیت گپّ نہ بیت
بے طلب پچ دلءِ دروازہ نہ بیت
تئ ذگراِنت پتو “چوگان“ کناں
دل منی ھجبا گوں نمازءَ نہ بیت
چو شریداری منا توری اِدا
درکنگ ھچ روا چو رازءَ نہ بیت
مینلءَ کہ کسے بڈوباریت
وش کدی چو تئ ممتازءَ“ نہ بیت
وشنیتکءَ بچار دنتان دُرشیت
چطو کجانیں کہ اندازہ نہ بیت
غم بلوچیءِ منءَ گوناں تئ
غم مینگءَ چو دیگے بازءَ نہ بیت
کسّءَتئ گپ یحٰی“وش نہ بنت
کس مُسلمان تئ ھچ واعظءَ نہ بیت
6
چُشیں کارے کہ آدمی کنت اِنت
منءَ انسانیءَ سہی کنت اِنت
گام گامءَ گوشیت درد اِتت زند
اِے وڑیں پماں آگہی کنت اِنت
وتی نازانتیاں من چی بُگوشاں
جنّتءَ بارتءُ دوزھی کنت اِنت
منءَ ڈوباریت ھرکسی دیما
اِیوکی جان جان جی کنت اِنت
منءَ مرگءِ وَ چون تُرس بہ بیت
دلءَ دلبر کہ واجھی کنت اِنت
یک نگاھے کہ آ بچاری اِدا
جور پُلاناں آسمی کنت اِنت
پلاّں ھر کس و دوست داریت اِنت
یحٰی آ کُنٹگاں وتی کنت اِنت
7
شپ اَبیتک ماہ ملُورُ آگاہ
پہ منزلءَ راہ دُور آگاہ
عشقءِلقاہ بُسو چیت پدا
قرنانی قرنءَ “طُور“ آگاہ
عشق کدی تئ مرگءَ مرتگ
حانل ءَ سید ظھورُ آگاہ
دیداریءَ پہ تو بے واباں
پہ جنّتیاں چو “طھوُر آگاہ
یکبرے وارتہ تئ چماں
تاں ھمائیں ھما “سُرور آگاہ
قرناں پد ھما عشق اِنت ھما
آ“ اناالحق“ ھما “منصوُر“ آگاہ
مناں “ پنُو “ تو سسّی“ءِ رنگ
پدا “کیچ “ھما “بھبُور“ آگاہ
ھاترا تئ نرمیں ھاترءِ
چنچو “یحٰی“ چنچو مجبُور آگاہ
8
دلءِ شاتیاں دردءِ جانءَ بُّرِات
منی اوپارءُ صبراِیمانءَ برّات
سُچوکیں مھربانءَ داس درکت
منی صد جاگھ کہ نانءَ برّاِت
دلءَ مۓ قیدیں تو وسواس در کت
مۓ راستیں گپّءُ گالءُ ترانءَ برّاِت
اِے ترنپاں پمنءَ کہ آس در کُت
آ نپتءَ جمبرے ارزانءَ بُرّاِت
وتی کہ غیرتءِ تو لاس در کُت
دلءِ بندۓ منی طوفانءَ بُرّاِت
کتابءِ یحٰی تو “قرطاس در کُت
منی گالانی تو چو معنا بُرّاِت
9
مھرءِ آسی کُشتگ آپ اِنت اِیمان
نہ ساھگ تئ روتاپ اِنت اِیمان
تو کجام راہءَ روانے بُگش
اِے چو دینءِ ھلاپ اِنت اِیمان
پہ دودے سراتکءَ اِیمان
رسمی مۓ اَلکاپ اِنت اِیمان
پگر رپتگیں درکیجگ لوٹیت
سرکوریءَ تیزاپ اِنت اِیمان
۳۰سی دستاں یک دستے داشتگ
پتءُ پیروکی گوناپ انت اِنت اِیمان
دلءَ رسم اھ جتاں مُھری
نوں راستیں پادتراپ اِنت اِیمان
یحٰی اِیمانءِ ٹیکہ داراں ڈوبارے
اِے تئ زاناں ساپ اِنت اِیمان
چونیں دزکنڈیاں تئ یحٰی
برے قلات برے اِنتراپ اِنت اِیمان
10
آپاں من تا سءِ تہا اِیر رواناں
وھداں من پاسءِ تہا اِیر رواناں
اِشکرءُ آپءِ دوستیءَ داراں
عشقاں من آسءِ تہا اِیر رواناں
شاعراں کہ ھداءِ من یاراں
دائم وسواسءِ تہا اِیر رواناں
اندراں من ترا ھوں ماراں
پُل تئ باسءِ تہا اِیر رواناں
سیچنءِ دمکءَ اُشتر گوں باراں
من تئ لاسءِ تہا اِیر رواناں
منوں “یحٰی“ سرا چطو ساراں
رُژنءِ کورآسءِ تہا اِیر رواناں
11
شراب اِنت آپ آپءَ نزانیں
وھدءِ بیھارءُ پاتراپءَ نزانیں
دوستواھیں صبرءَ فراموش
اِشتاپءِ جاہءَ اِشتاپءَ نزانیں
ھدوک نازانتیءِ زھر نوش
بے زانگیءِ گاریءَ الکاپہ نزانیں
بہ جیڑ “ پگرءَ دلءَ کن گوش
افسوز ۱۰۰سد علمءِ مھتاپءَ نزانیں
ھوریں سیتءَ نئیں دلگوش
ساھگءَ “دوستانی روتاپءَ نزانیں
مئے دیگے پیمیں کُشت ءُ کوش
ما چو حسدّءِ تیزاپءَ نزانیں
ماھمگرنچیں ھشکیہ چوش
بے زانتیءِ “یحٰی “ سیلاپءَ نزانیں
12
درآمد میاریگ اِنت سر “ یا مئے میار اِنت
مئے نازانتیءِ اَثر “یا مئے میار اِنت
یا سِسِتگنتش مئے سماءِ سر
تئی میار اِنت گوادر “یا مئے میار اِنت
وتیگاں ھون بہا کُت پہ زر
دژمنءِ کلپی اِنت شر “ یا مئے میار اِنت
کانپولانی قلات مِکّ اِنت دُبر
تئی حرصءِ آ مانتر “یا مئے میار اِنت
بلوچستان ترا جنّت گُشاں شر
ترا گُڈاِنت تپر “ یا مئے میار اِنت
تپاکی دُومی زند اِنت دُبر
“ یحٰی “ نہ گُشیت شر “ یا مئے میار اِنت
مند بلوچستان
13
گنداگءَچو “ ٹائیگرءَ“ آجوئی باج برگیں
فلسطینیں “عیشاں چیں مئے باج راج برگیں
فلسفہ “عطا “قاضی ءُ بشیرءِ مئے
مروچاں روژنے مئے میتگاں رواج برگیں
بلے نہ پہ زھر آپاں نہ ورءُمر
لہتے ورنا مئے دُ ّزیاں سرا تاج برگیں
وش کننت جگرءُدل بنداں ترندآپاں
مرگءِ زندءَ دوائی دردءِ علاج برگیں
چو ڈوبارگ مہ سگنت تُری بلّ ئے
لوٹیت تژن آ راہءَ وتءَ مئے راج برگیں
مروچاں لہمیانی تو باھوٹے سک
سُستیءِ بے دلی روباھی مزاری تاج برگیں
14
یستیءَ من ھستءَ دراتکاں
پمنی آ وستہ دراتکاں“ اَنت“
وشدلی تاں ادروُکی
شات منی دستءَ دراتکاں “انت
سموءِ “بے کماریءَ
منو چو مستءَ دراتکاں
نی پمن ھیروں منی
کینگءُکستءَ دراتکاں“ اَنت
سرءِھوشں منی جندءِ
چُنت براں بستہ دراتکاں“ اَنت
چزے دردءُ ناگیگی
من غمانی وستہ دراتکا ں
15
وھدیت کہ پُرشتگانی چم نہ کپتگ
انوں گوں تو وت بلے شیطان لیب اِنت
ھجبرءَ پہ نانءِ چنڈئے کم نہ کپتگ
انوں گرد گردا چپ چگردا نان لیب اِنت
آ بلوچے زر دو زرءَ ھم نہ کپتگ
نی “ ھون لیب اِنت براتءَ براتءِ جان لیب اِنت
زانانءَ آ بلوچءِ تئی توکءَ دم نہ کپتگ
تئی نپءَ بل نپ وتی نقصان لیب اِنت
اے وڑا مئے اندراں زاناں سم نہ کپتگ
ھو پمشکہ یک ءُدومی زھر مان لیب اِنت
در نہ یتکءَ اندراں مئے غم نہ کپتگ
مئے اندراں اپسوز چو ارمان لیب اِنت
انوں گوں تو وت بلے شیطان لیب اِنت
17
سربُرا درنئیت ھیالے اَنچُشیں
نابلد طرزیں گالے اَنچُشیں
دستءُدل کار گرگ توری
چہ “ازل مئے ھالے اَنچُشیں
کدی دگُنیاءَ مئے نصیب جھ جنت
سرا بد نصیبیءِ پالے اَنچُشیں
چماں شھماں گروک دپءِ گرندگ
بے نپیں مئے کمالے اَنچُشیں
تژن نہ توری چیہ گاریءِ
مئے لجءِ دیوالے اَنچُشیں
تو کہ ڈونڈوار من شاھینیوں
تئی بال ئے اَنچُشیں منی بالے اَنچُشیں
18
عجب راہءَ گمانءِ گوستگاں من
آ جاہ تو نئے کہ رستگاں من
ھما درچکاں پوت کینءُ کستاں
وتءَ برُّاں تپر تئی دستگاں من
برے ملاّ برے کہ کیفاں مستاں
برے آجون برے کہ بستگاں من
جھانءِ نیستیاں من چون ھستاں
سراں کہ بے سریں سرگوستگاں من
رَست منزل منی من چون نرستاں
عجب گالاں پوت پربستگاں من
بداراں چون“ یحٰی نیستءِ دستاں
تہا آپءِ من آساں گرستگاں من
19
بیا پدا بیا زھیر شعر گُشیں
ماہ ءُ اِستالءِ سیر شعر گُشیں
محلبءُ آ زباد بانوری
بئیں جیگیءِ ھیر شعر گُشیں
بیا پدا دوستءَ ترانگاں گیجیں
بیا پدا گرندءُ بیر شعر گُشیں
کوثرءُطہوریا زُم زُم
گُشیں شیریں دو کرُم شیرشعر گُشیں
تئی مندرمنی مسیتءُزگرانہ
بئیں کلیساءِپیر شعر گُشیں
مھر باھند چی نہ پرمائیت
بئیں سنگءَ اسیر شعر گُشیں
قھرءِآزمان پُل بُگواریتیں
یا بُگواریتیں تیر شعر گُشیں
ھلکءِ درداناں ماریں بیا
بئیں مُلکءَ چیں دیر شعر گُشیں
مارگءِ پُرتریں چمگّ شاعر
بئیں قاضی بشیر شعر گُشیں
یحٰی کوثر
20
شہیدانی ارواح وتی دُژمناں چو گُشگاینت
من ھمے شھیدانی گپاں شمارا ھم سر کناں اِدا گوشدار اِت
کہ چی گُشنت ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
اِے زمین منی مات اِنت
اِے ھاکءَ زندہ باں من
من لوٹوک وتی گنجءِ
ترُی پاھوءَ بہ درنجے
ھر ھونءِ ترنپ ترنپءَ
ھر تراک زندہ باں من
منی جزم زندگ اِنت نوں
منی چم گندگ اِنت نوں
چنُتءَ کن ئے تو بے وار
وتی واکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
مرگءَ چیں باج برُتگ
وتی زند ماتءِ کرُتگ
تئی گار بیت پلتی
بیمار بیت پلتی
ماں پاکءَ زندہ باں من
اَے ھاکءَ زندہ باں من
تئی تیر شر بُگوارنت
سرا بیر شر بُگوارنت
پروشے تو چون جزمءَ
منی گِندیت ھون جزمءَ
تئی جند چارپادگ
تئی گپ بی آوادگ
چو جاکءَ زندہ باں من
اِے ھاک ءَ زندہ باں من
واھنداں وتی ھاکءِ
وتی دینءِ من ثواباں
من لبز وتی آباں
وتی مھرءِ من کتاباں
وتی تاکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
راس کوہءِ زادگاں من
البُرز تاں منیگ اِنت
تو چنتءَ مارا پروشے
منءَ تُرس نہ اِنت کوشءِ
تُرسے دلءَ تئی کاراں
جناں آجوئیءِ جاراں
تُرسناکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
منی اِے وطن بھشت اِنت
تئی زندگی چو زشت اِنت
اِدا نیلاں نندگءَ نی
ترا نیلاں گندگءَ نی
من قھرءِ پتو گپاں
گویاکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
تو کُودُکانی گرّے
تو چونائیءَ نوں سرّے
من آجوئیءِ بیرق
تو چون منءَ درّے
منءَ اِیوکی نی بس اِنت
چو تپاکءَ زندہ باں من
اَے ھاکءَ زندہ باں من
21
منی آگہی
منی تو آ گہی زندءِ
چو وابانی تہا پُرشتے
چیہ چو شیشگے بوتے
شرابانی تہا پُرشتے
منی تو اندرءِ کورئےِ
تیابانی تہا پُرشتے
ترارا جُست توریتیں
جوابانی تہا پُرشتے
چیہ تو بے سریں گالے
کتابانی تہا پُرشتے
ھمائیں ھوش تو دیستگ
عذابانی تہا پُرشتے
تئی نازرکی چو اجگءَ
گلابانی تہا پُرشتے
ثواب گونیں گناھے تے
ثوابانی تہا پُرشتے
تئی کعبہءَ فیلاں پُروشت
عتابانی تہا پُرشتے
تئی جند بُرزتراَت یحٰی
نوابانی تہا پُرشتے
عمان بریمی گنوکیں بے سریں تو گال بندے
کپوتانی وڑا تو نال بندے
ستر کسّے مہ لوٹیت من دیانے
ھیالانی سرا جنجال بندے
شُدیگے گوشت وارتگ جندءِ جانءِ
تو ھڈانی وتی دی وال بندے
وتی تو ماسگءَ جندے پُرشانے
توانگت نشتگ ئے نوں پال بندے
سرا مئے مرچی گاریں نام نانءِ
گنوکے گوشتءِ نامءَ ڈال بندے
24
جیِسکءَ ترا جتگ وتی زھرءَ تراجتگ
تئی باطنءِ وتی قھرءَ ترا جتگ
چو کسّےءِ اِدا نامءَ مہ گر کدی
تئی پندلاں وتی تھرءَ ترا جتگ
مئے سک زانانتیءِ نامءَ مگربدی
رندءَ مگش تئی شھرءَ ترا جتگ
سی سال گیش بیت تو انگتہ پدی
تو وت وتءَ جتگ یا دھرءَ تراجتگ
تئی گُژنگیءَ وت چو آرتگاں ردی
تئی گُژنگیءَ تو قھرءَ ترا جتگ
یحٰی تئی گپ ھچ “ گواتانی کاگدی
دروگاں کیا گُشے پھرءَ ترا جتگ
25
دل اِنت دلبر مدام پتو زران اِنت
بہ بیت سھتے اے آسءُ انگران اِنت
وتی مھرءَ منءَ سیرآپ بکن تو
پما ھشکاوگیں اے زند گران اِنت
منی بے صبریاں اشتاپ بکن تو
پمن نُقصے اے چو کہ گوادران اِنت
وتی رنگءَ منی گوناپ بکن تو
دیگے رنگے مروچی مئے سران اِنت
او “ھانی “ چاکرءَ پاتراپ بکن تو
مروچی “ شہےءِ“ رنگے چاکران اِنت
کُتگ رُزوا ترا تو ماپ بکن تو
دلءَ مئے کہ ھمے نی گپ وران اِنت
26
چماں منی تہار اِنت جہان مروچاں
اِنسان ءَ چیں دراتکگ اِنسان مروچاں
ھر نیمگ ءَ بچارے تاروکیءِ نشان
رُژنائیءِ نہ گواھیت نشان مروچاں
آماچ زھر آپی منی ملک ءِ نوجوان
ورنائیءَ آ پیر مئے جوان مروچاں
مرگءِ ودارءَ نشتہ ھر سھت ءُ آ دمان
ساہءِ سرا گران اِنت اِے جان مروچاں
زردانی تہا سُتکگ مئے بے سریں گُمان
پما کہ بد گمانی گمان مروچاں
وشیں گُشیت قصّہ تیز اِنت تئی زبان
گپے بگش تو نوکیں زبان مروچاں
بچکند ے تئی پُلیں زردءِ منی درمان
بے تو نہ بیت سرجم ایمان مروچاں
یحٰی موسیٰ
شارجہ امارات
27
وتگڑیں وشیے سمبھنتگ گلے
کئے کُشتگ گوں کلپیاں وتی
کئی ھوناں دپ مینتگ گلے
پادءِ چیرا کئی سر اِنت آ
بُرزا وت ءَ ٹہینتگ گلے
نزوریں دلیل ءِ برکت ءَ تو
کپ کُتہ راستے درھینتگ گلے
منوّاراں من گُلیں رنجانی چو
تو منارا جگّڑینتگ گلے
یحٰی
کوھلو بلوچستان
29
پُرشتہ بوجیگ چتو درکایاں گردابءَ ؟
مرگیں ھما کہ دیستگ من وابءَ
زاناں بے صبری نصیب اِنت چو
ھمے پیم گُشے نبشتگیں کتابءَ
واب ءُ آگاہی جور ءُ جور اَنت
ھچ پیم نبی ھمساھگی گوں گُلابءَ
گلابءِ عکس خیالءَ ھون ریچی کنان اِنت
تئی درور نباں من ھچ حسابءَ
وتی ھُلّ اِنت دوُستیگیں مئے
نوں پرچی ما میاریگ کنیں خرابءَ
من یحٰی “ چطو وش رُسوائیءَ
بے شرمی ءَ جانشود من شرابءَ
دوبئی جمیرا 3
30
جھد مئے دائیم ءَ اِشتاپءَ شت اَنت گوں
بانسر ءِ ریچگءِ تر بوت کاگد
مَسے است اَت آپءَ شت اَنت گوں
چہ مئے لوگءِچو در بوت کاگد
زانت ! نازانتءَ مئے الکاپءَ شت اَنت گوں
آ زمینانی جگر بوت کاگد
عقل بے زانتی ءِ لاپءَ شت اَنت گوں
بے نصیبیءِ نفر بوت کاگد
گال آدینک ءِ سیماپءَ شت اِنت گوں
کاگدءِ ھُشکیں خبر بوت کاگد
کاڑ سیری ءَ پہ چاپءَ شت اَنت گوں
منی پُرسءِ یحٰی سر بوت کاگد
31
ھما کہ وھدی ءِ موجاں ماں رُستگ
من ءَ چی کنت تئی چولانی دریا ؟
ھما ماں آھیناں بنتیں ماں پُستگ
من ءَ ڈنّءَ چطو درشانی دریا ؟
ھما کہ وھدءِ آپاں ساہ نہ تُستگ
تئی بستار چی طوفانی دریا ؟
ھما کہ ھچ نزانتیں زھرءُ گُرستگ
وتی زھراں ستر پرشانی دریا
گوادر بلوچستان
32
چو کہ یک ذاتے بلوچستان
ھؤ اے یک ماتے بلوچستان
آ خدایانی دیمءَ بُرزاِنت سر
آ جو آذاتے بلوچستان
تئی مھر چہ ازل سرپداں
شھدیں سوغاتے بلوچستان
پمن جھان اِے سرجمیں دردے
نیکیں دُرھباتے بلوچستان
ہر وڑیں مطلب منی درکیت
پا کیں آیاتے بلوچستان
گیش یحٰی چی گُشاں دستونک
نظمیں آذاتے بلوچستان
بلوچستان مند
33
جُھد بلو چانی سنگیں سرجا اِنت
عیشءِ نرمیں نپاداں وتارا مہ واپین اِت
ماجین ءُ زھراں وتکُشی مہ کن اِت
سُستی ءَ دژمن ءِ پاداں مہ واپین اِت
سراں سنگ کن اِت ھوناں تیزاب
چو ارزان نہاداں وتارا مہ واپین اِت
منی قلم گوں سرمچاراں نزّیک اِنت
او منی سیاداں واتارا مہ واپین اِت
اوبادگ چاکر اوبادگ میر قمبر
چو شاہ زاداں وتارا مہ واپین اِت
جُھد آجوئی ءِ برجاہ بہ بیت یحٰی
چو مرد ِ آزاداں مہ واپین اِت
مند بلوچستان
1999
شاعری دلءِ زمینءِ سرا ھداءِ دور داتگیں ھما درمانیں توم ئے کہ سکّیانی روچءِ گرمیءَ ءُ چہ وشیانی آپءَ رُدیت ءُ درچکءُ جوڑ بیت غمءِ درمانءُ وشیانی سامان جوڑ بیت
آپ کوثر
34
دُوریءِ درداں جنوزامے دل
دردءُ اُفّاربس مناں حاصل
مو لماں زند پتا تگ
زند نہ اِنت زندگءِ قابل
چونیں چکاسے عذابے
دوریں پنداں منی منزل
زردءِ بوجیگ پرشانیں
انگت دوریں تئی ساحل
ھاکیں انسان مشین اِنت
من نیاں عزتءِ قابل
چوں منی درداں تو مارے
گوں وتی ذاتءَ مقابل
پرچی یحٰی کتہ رسوا
تئی وڑیں نے دیگے جاھل
35
سرمچارانی نامءَ
پاسبان زند ءِ کشار ءِ سرمچار
ژُرن اُمیت ءِ ھزارءِ سرمچار
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
آ نہ تُرسینیں کار ءِ سرمچار
شھادت ءِ شھدیں آپ بنوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
ھر دپ ءَ آجو توارءِ سرمچار
دلاں جذبگ ءُ سر ا جوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
عشق دلاں رُستاں دیارء سرمچار
بلے نوکیں رپک ءُ سرھوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
جھمنند گرمیں تلارءِ سرمچار
گیش بنت تئی آجوئیءِ جوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
بزگرانی درداں مارے سرمچار
سنکلاں ظلم ءِ بیا بُپروس
سرمچار ءُ سرمچارءُ سر پروش
ھُدوک آجو ءِ کارءِ سرمچار
حق اِنت دُژمن ءِ کوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
تو جنوک آزاتیں جارءِ سرمچار
تُرند تُرند ءَ ظلم دانءَ تو بُموش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرفروش
بزگر ءُ مسکینءِ یارے سرمچار
انقلابی کیفاں تو بوتے ھنوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
پاسپان لج ءُ میار ءِ سرمچار
تو بلوچءُ تو “بلوص “تو بلوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
سرمچارے سرمچارے سرمچار
ماڑیاں ماندار قھر ءِ تو پروش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
تو ئے گُلڈ مزار ءِ سرمچار
آجوئی ءِ تو کفن جانءَ بُپوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
دژمناں پہ زھر مارے سرمچار
دُت دنتیں دژمنانی کرّیں گوش
سرمچار ءُ سرمچا رءُ سرپروش
آجوئی لوٹوک دیارءِ سرمچار
ھو ببی چوش ھو ببی چوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
نوں چیہ تو موہ چارے سرمچار
دژمنءِجانءَ ماں تو رُوحءَ لگوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
36
من وھدءِ اِسفنجیئں
سنگاں
زمانگءِ آپیءَ
وزن مان بیت منءَ
شعراں
سررِد نہ بُن رِد
نہ قافیہ زاناں
نہ اُستاد اَست
نہ شاگرد بوتگاں
من وھدءِ
رودینتگیں
شاعر
منی گال پدا ھما
دؤرءِگپءَ
کنت کہ
سدسال
لوٹیت منی فھمگءَ
37
جیسکءُ زھراں اِیر برانے پدّر اِنت
اندر ءِ کانچ ءَ پُر شانے پدّر اِنت
ھؤ ترا موہ اِنت وتی زھراں بہ شان
زھر گین ءَ گیمُر انے پدّر اِنت
آ ترا راھے نہ بارتیں بد گمان
تو وتی دین ءَ نزانے پدّر اِنت
درداں میئگاں ھچ نہ ماریت اِے جھان
تو ھوں چہ ما بدگمانے پدّراِنت
تو منی پُرو شتگ گمان ءِ آزمان
گوں زمین ءَ تو تچانے پدّراِنت
یحٰی تو طرزے دیگے نوکیں بزان
شعرا ں میئگاں تو نوانے پدّراِنت
38
39
شزاریں دل دلبر ءِ گوناپءَ وش نہ کت
سوزمان ارسانی ھوں گرآپءَ وش نہ کت
بے وتیءَ شیدائی گیش بوان بوت
دل “ بانوریں زندءِ سرگواپءَ وش نہ کت
رھن اَت سر دل ریش بوان بوت
ما وتءَ وش نہ کت پنجاپءَ وش نہ کت
ھمک کورانی ھار پیش بوان بوت
ھُشکیں سالانی تریں آپءَ وش نہ کت
ترانگءَ دنتان پمن نیش بوان بوت
منی ھونءَ دپ الکاپءَ وش نہ کت
یحٰی “ دلسیائیءَ آ ءُ اِیش بوان بوت
گناہءِ سازءِ ثوابءِ چاپءَ وش نہ کت
مرچی ریش دلءِ گیش بوان بوت
شرابانی جُواں ترندآپءَ وش نہ کت
41
چار بند
آ دپ گوں منءَ ترشیپ دینت
دل ترا را آ چطو ریپ دینت
آ نھنگءَ کہ منی دشتءَ برانت
ڈال چاریءِ منءَ شیپ دینت
☺ ☺ ☺ ☺
↓
مئے نصیبءَ کہ نبشتہ ھاکے
منی ارواح تو کشتہ ھاکے
وش نہ بیت ئے درا ارواح ءِبروت
اَیمنیءَ سرا نشتہ ھاکے
واھگے ھنچیں کہ مَرَگ توری
آ بَرَگ لوٹی بھشتہ ھاکے
چو منءَ “ قالوبلٰی “ یاد نہ بیت
پہ وتی وستہ کہ ھشتا ھاکے
♫ ♫ ♫ ♫ ♫
↓
غم کہ روک اِنت دل تہار نہ بیت
شاتءِ قندیلءِ مارا کار نہ بیت
اِے منی دود منی دستءَ نہ اِنت
من مراں مرگءِ وڑا گار نہ بیت
واجہ یحی !
سلام ء ُ دروت ءُ دْراہ بات اِت
شمے پربند من دیریگینیں چارگایاں۔ گندگءَ شما باز نبشتہ کُتگ بلے اگاں من رد مہ باں گُڑا منی ھیالءَ شمے نوک تریں پربند شرتر انت ءُ ایشیءِ اللما سوب امیش انت کہ شُما بازیں چیزے در بُرتگ۔ بلے نوں گلگ چہ شما ایش انت کہ بائد شما ہرچے کہ در بُرتگ آیانی روژنائیا وتی گونڈی ءِ پربند ہم شر کُت انت۔
اے ساھتءَ بوئگاانت چُش کہ شمے دْرائیں پربند یکیں بالادءِ مارگ بوئگایاں۔
منی جندءَ شمے پگرءُ پربند وَ دوست بیت بلے شُما بازیں جاہاں وزن ءَ رد وارتگ اِت ءُ بائد کمو باز اے نیمگءَ ہم وتی دلگوشءَ بہ دئیت۔ کہ اے نزوری شمے دْرستیں جُہداں بے سوبین کنت یل دنت۔
نوں چہ تو یک جُستے است۔
”بلوچی زُبانءِ بُنزہ مکّران انت “ ءِ لچہ ءِ تہا بُنزہ کُجام ہندءِ لبز اِنت؟
منی ھیالءَ ادا بُنجاہ بوئگ لوٹیت۔ (من رد بُوت کناں )
دگہ اے پربند منءَ شمئے دوست تر بُوت۔
گوں نیکں واھگاں
وتی راجءِ حیرانی لوٹوک
بلوچی زبانءِ بُنزہ مکُران اِنت
بِچار بُنزہ زُبانءِ مکران اِنت
اِدا گیوار ماہ ءُ کلکشان اِنت
سید ” تئ دائما نام ءُ توار اِنت
...اِدا تئ حانُل “ سھریں گُشان اِنت
عطا“ تئ چو اِدا کوہءُ ھسار اِنت
اِدا منظوُر“ پدا گالءُتران اِنت
بچار بُنزہ زُبانءِ مکّران اَِنت
اِدا قاضی“ تئ چو مٹّ تیار اِنت
دیگے قاضی اِدا نی صد جوان اِنت
بچار بُنزہ زبانءِ مکران اِنت
اِدا خاموش اِسحاق“ءِکپتہ جار“ اِنت
بشیر“ کریاب“ تئ ٹکءُ نشان اِنت
بچار بُنزہ زبانءِ مکران اِنت
تئ گوادر“ مینُلءِ پُلیئں شاراِنت
پدا ممتاز“ تئ عشقءِ جلان اِنت
بِچار بُنزہ زُبانءِ مکران اِنت
اِدا شاعر مئے یوسُف نِثار“ اِنت
اِدا فاضُل“ تئ شھدیں زُبان اِنت
بِچار بُنزہ زبانءِ مکّران اِنت
کریم“ دشتءَ دیگے دشتے بھاراِنت
اِدا زندگ تئ گالءُ بیان اِنت
بِچار بنزہ زبانءِمکران اِنت
اِدا کہ نورخانءِ گالوار اِنت
اِدا زگراِنت نمازاِنت ڈاھیان اِنت
بچار بنزہ زبانءِمکّران اِنت
اِدا عارف“ گشے چو کیچ ھاراِنت
فراز“ اِنت قاسم“اِنت گوں قصھان اِنت
بچاربُنزہ زبانءِ مکران اِنت
اِدا مندیگ“ منی مند“ ءَ پتاراِنت
نھنگ“ اِنت بے کِمار اِنتءُ بُگان اِنت
بچار بنزہ زبانءِ مکّران اِنت
گنوکیں یحٰی نی چی چی گُشان اِنت
بلے بُنزہ زبانءِ مکّران اِنت
2
Chiya dambortage taw neym Raaha
shapey dir ent taniga taaN sobaha
chiya pushtaa taw kinzane maruchi
wati naamaa mazan kan taw Baluchi
wataraa dur bedaar darde gonaha chiyaa dambortage taw neym raaha
wati brahondagaaN cho kass naloochi
Haleenig parchi naahaaN tai kooroochi
Bedaar peysh taw wati johode baraha chiyaa dambordage taw neym raaha
tepaaki manzelaa barteyN taraaraa
tepaaki Raast kant tai raah o waraa
sara Hosh kan wati taw beyar samaahaa chiyaa dambortage taw neym raaha
pamaa ey zendagi bey HaqeyN Aeyb ent
pamaa moftaa merag ey yakeyN Aeyb ent
paa Haqaa taw bede jende nee saahaa chiyaa dambortage taw neym raaha
tao johoda yakoovee daare keh kaTTe
Baraase darda keh maare keh kaTTe
Bezeer padaa wati johode selahaa chiyaa dambortage taw neym raaha
khodaa Haq ent Hancho Aajuvee beet
agaaN bertaaNni wahdey deljuvee beet
Beger ROCHAa yalaa kan taw nee maahaa chiyaa dambortage taw neym raahaa
mey ezzat maaraa mey saahaa cheyN dost ter
zameen maaraa maey maahaa cheyN dost ter
saraa chist kan bedaar burzaa negaahaa chiyaa dambortage taw neym raahaa
Bahsht ent pamaa ey GaneyN watan maey
BALUCHI pamanaa shahdeyN SOKHAN maey
beeyaa rakkeyn wati GanjeyN ey jaahaa chiya dambortage taw neym raahaa
ھلکءَ چیں دُور
3
گَل اَنت دژمن عذاباں من اِدایاں
ھمودا کہ شراباں من ادایاں
اِدا حقءِ پدا ناکُن نہ گٹّاں
بدیں جوریں جواباں من اِدایاں
نی ھیلیں جان گوں جوراں منی کہ
نہ لوٹاں من گُلاباں من اِدایاں
نی سانگیں وشیءِ گوں سیمءُ زرّءَ
ھمودا زرّ ھساباں من اِدایاں
اِدا دیوال نیلنت ترّگءَنی
ھمودا مند“گیاباں من اِدایاں
ھمودا ذاتءُزریاتانی قصّہ
ھمودا میرنواباں من اِدایاں
منوں یحٰی“ پتو رسوا جھانءَ
مں سِلاں من ھراباں من اِدایاں
ھمودا مھر ترا سُجدۓ کنتیں
ھمودا کہ ثواباں من اِدایاں
ھمودا کہ تئ چمّاں ناں ونتوں
ھمودا کہ کِتاباں من اِدایاں
4
گرانیں اَرزانیءَ رسینتہ وتءَ
آسءِ ترُسءَ لِچاں من مینتہ وتءَ
منی درداں کہ کسّے درد نہ بیت
اَنچیں بستاریءَ ٹھنتہ وتءَ
من وتارا جمبرءِ عغلءَ دیت
تُرنگلاں عگل ماں بدینتہ وتءَ
زانتکاریءِ کہ بے زانتہ گھیت
گھءِ گندءَ کہ گھ گھنتہ وتءَ
منا شُبین پما ھچ نہ بیت
ھستیءِ نیستیءَ رسینتہ وتءَ
ترا یحٰی کہ دل سلام گُشیت
منی پگرءَ کہ دل لھنتہ وتءَ
ھر کسی کار وھدءُ پاس ٹھیت
یحٰی جندءَ کہ مانھڑینتہ وتءَ
5
شاہ دور داتہ پُل تازہ نہ بیت
اَندریں غم منی آوازءَ نہ بیت
مطلبءُکار مہ بیت گپّ نہ بیت
بے طلب پچ دلءِ دروازہ نہ بیت
تئ ذگراِنت پتو “چوگان“ کناں
دل منی ھجبا گوں نمازءَ نہ بیت
چو شریداری منا توری اِدا
درکنگ ھچ روا چو رازءَ نہ بیت
مینلءَ کہ کسے بڈوباریت
وش کدی چو تئ ممتازءَ“ نہ بیت
وشنیتکءَ بچار دنتان دُرشیت
چطو کجانیں کہ اندازہ نہ بیت
غم بلوچیءِ منءَ گوناں تئ
غم مینگءَ چو دیگے بازءَ نہ بیت
کسّءَتئ گپ یحٰی“وش نہ بنت
کس مُسلمان تئ ھچ واعظءَ نہ بیت
6
چُشیں کارے کہ آدمی کنت اِنت
منءَ انسانیءَ سہی کنت اِنت
گام گامءَ گوشیت درد اِتت زند
اِے وڑیں پماں آگہی کنت اِنت
وتی نازانتیاں من چی بُگوشاں
جنّتءَ بارتءُ دوزھی کنت اِنت
منءَ ڈوباریت ھرکسی دیما
اِیوکی جان جان جی کنت اِنت
منءَ مرگءِ وَ چون تُرس بہ بیت
دلءَ دلبر کہ واجھی کنت اِنت
یک نگاھے کہ آ بچاری اِدا
جور پُلاناں آسمی کنت اِنت
پلاّں ھر کس و دوست داریت اِنت
یحٰی آ کُنٹگاں وتی کنت اِنت
7
شپ اَبیتک ماہ ملُورُ آگاہ
پہ منزلءَ راہ دُور آگاہ
عشقءِلقاہ بُسو چیت پدا
قرنانی قرنءَ “طُور“ آگاہ
عشق کدی تئ مرگءَ مرتگ
حانل ءَ سید ظھورُ آگاہ
دیداریءَ پہ تو بے واباں
پہ جنّتیاں چو “طھوُر آگاہ
یکبرے وارتہ تئ چماں
تاں ھمائیں ھما “سُرور آگاہ
قرناں پد ھما عشق اِنت ھما
آ“ اناالحق“ ھما “منصوُر“ آگاہ
مناں “ پنُو “ تو سسّی“ءِ رنگ
پدا “کیچ “ھما “بھبُور“ آگاہ
ھاترا تئ نرمیں ھاترءِ
چنچو “یحٰی“ چنچو مجبُور آگاہ
8
دلءِ شاتیاں دردءِ جانءَ بُّرِات
منی اوپارءُ صبراِیمانءَ برّات
سُچوکیں مھربانءَ داس درکت
منی صد جاگھ کہ نانءَ برّاِت
دلءَ مۓ قیدیں تو وسواس در کت
مۓ راستیں گپّءُ گالءُ ترانءَ برّاِت
اِے ترنپاں پمنءَ کہ آس در کُت
آ نپتءَ جمبرے ارزانءَ بُرّاِت
وتی کہ غیرتءِ تو لاس در کُت
دلءِ بندۓ منی طوفانءَ بُرّاِت
کتابءِ یحٰی تو “قرطاس در کُت
منی گالانی تو چو معنا بُرّاِت
9
مھرءِ آسی کُشتگ آپ اِنت اِیمان
نہ ساھگ تئ روتاپ اِنت اِیمان
تو کجام راہءَ روانے بُگش
اِے چو دینءِ ھلاپ اِنت اِیمان
پہ دودے سراتکءَ اِیمان
رسمی مۓ اَلکاپ اِنت اِیمان
پگر رپتگیں درکیجگ لوٹیت
سرکوریءَ تیزاپ اِنت اِیمان
۳۰سی دستاں یک دستے داشتگ
پتءُ پیروکی گوناپ انت اِنت اِیمان
دلءَ رسم اھ جتاں مُھری
نوں راستیں پادتراپ اِنت اِیمان
یحٰی اِیمانءِ ٹیکہ داراں ڈوبارے
اِے تئ زاناں ساپ اِنت اِیمان
چونیں دزکنڈیاں تئ یحٰی
برے قلات برے اِنتراپ اِنت اِیمان
10
آپاں من تا سءِ تہا اِیر رواناں
وھداں من پاسءِ تہا اِیر رواناں
اِشکرءُ آپءِ دوستیءَ داراں
عشقاں من آسءِ تہا اِیر رواناں
شاعراں کہ ھداءِ من یاراں
دائم وسواسءِ تہا اِیر رواناں
اندراں من ترا ھوں ماراں
پُل تئ باسءِ تہا اِیر رواناں
سیچنءِ دمکءَ اُشتر گوں باراں
من تئ لاسءِ تہا اِیر رواناں
منوں “یحٰی“ سرا چطو ساراں
رُژنءِ کورآسءِ تہا اِیر رواناں
11
شراب اِنت آپ آپءَ نزانیں
وھدءِ بیھارءُ پاتراپءَ نزانیں
دوستواھیں صبرءَ فراموش
اِشتاپءِ جاہءَ اِشتاپءَ نزانیں
ھدوک نازانتیءِ زھر نوش
بے زانگیءِ گاریءَ الکاپہ نزانیں
بہ جیڑ “ پگرءَ دلءَ کن گوش
افسوز ۱۰۰سد علمءِ مھتاپءَ نزانیں
ھوریں سیتءَ نئیں دلگوش
ساھگءَ “دوستانی روتاپءَ نزانیں
مئے دیگے پیمیں کُشت ءُ کوش
ما چو حسدّءِ تیزاپءَ نزانیں
ماھمگرنچیں ھشکیہ چوش
بے زانتیءِ “یحٰی “ سیلاپءَ نزانیں
12
درآمد میاریگ اِنت سر “ یا مئے میار اِنت
مئے نازانتیءِ اَثر “یا مئے میار اِنت
یا سِسِتگنتش مئے سماءِ سر
تئی میار اِنت گوادر “یا مئے میار اِنت
وتیگاں ھون بہا کُت پہ زر
دژمنءِ کلپی اِنت شر “ یا مئے میار اِنت
کانپولانی قلات مِکّ اِنت دُبر
تئی حرصءِ آ مانتر “یا مئے میار اِنت
بلوچستان ترا جنّت گُشاں شر
ترا گُڈاِنت تپر “ یا مئے میار اِنت
تپاکی دُومی زند اِنت دُبر
“ یحٰی “ نہ گُشیت شر “ یا مئے میار اِنت
مند بلوچستان
13
جوڑگ
گنداگءَچو “ ٹائیگرءَ“ آجوئی باج برگیں
فلسطینیں “عیشاں چیں مئے باج راج برگیں
فلسفہ “عطا “قاضی ءُ بشیرءِ مئے
مروچاں روژنے مئے میتگاں رواج برگیں
بلے نہ پہ زھر آپاں نہ ورءُمر
لہتے ورنا مئے دُ ّزیاں سرا تاج برگیں
وش کننت جگرءُدل بنداں ترندآپاں
مرگءِ زندءَ دوائی دردءِ علاج برگیں
چو ڈوبارگ مہ سگنت تُری بلّ ئے
لوٹیت تژن آ راہءَ وتءَ مئے راج برگیں
مروچاں لہمیانی تو باھوٹے سک
سُستیءِ بے دلی روباھی مزاری تاج برگیں
14
یستیءَ من ھستءَ دراتکاں
پمنی آ وستہ دراتکاں“ اَنت“
وشدلی تاں ادروُکی
شات منی دستءَ دراتکاں “انت
سموءِ “بے کماریءَ
منو چو مستءَ دراتکاں
نی پمن ھیروں منی
کینگءُکستءَ دراتکاں“ اَنت
سرءِھوشں منی جندءِ
چُنت براں بستہ دراتکاں“ اَنت
چزے دردءُ ناگیگی
من غمانی وستہ دراتکا ں
15
وھدیت کہ پُرشتگانی چم نہ کپتگ
انوں گوں تو وت بلے شیطان لیب اِنت
ھجبرءَ پہ نانءِ چنڈئے کم نہ کپتگ
انوں گرد گردا چپ چگردا نان لیب اِنت
آ بلوچے زر دو زرءَ ھم نہ کپتگ
نی “ ھون لیب اِنت براتءَ براتءِ جان لیب اِنت
زانانءَ آ بلوچءِ تئی توکءَ دم نہ کپتگ
تئی نپءَ بل نپ وتی نقصان لیب اِنت
اے وڑا مئے اندراں زاناں سم نہ کپتگ
ھو پمشکہ یک ءُدومی زھر مان لیب اِنت
در نہ یتکءَ اندراں مئے غم نہ کپتگ
مئے اندراں اپسوز چو ارمان لیب اِنت
انوں گوں تو وت بلے شیطان لیب اِنت
17
سربُرا درنئیت ھیالے اَنچُشیں
نابلد طرزیں گالے اَنچُشیں
دستءُدل کار گرگ توری
چہ “ازل مئے ھالے اَنچُشیں
کدی دگُنیاءَ مئے نصیب جھ جنت
سرا بد نصیبیءِ پالے اَنچُشیں
چماں شھماں گروک دپءِ گرندگ
بے نپیں مئے کمالے اَنچُشیں
تژن نہ توری چیہ گاریءِ
مئے لجءِ دیوالے اَنچُشیں
تو کہ ڈونڈوار من شاھینیوں
تئی بال ئے اَنچُشیں منی بالے اَنچُشیں
18
عجب راہءَ گمانءِ گوستگاں من
آ جاہ تو نئے کہ رستگاں من
ھما درچکاں پوت کینءُ کستاں
وتءَ برُّاں تپر تئی دستگاں من
برے ملاّ برے کہ کیفاں مستاں
برے آجون برے کہ بستگاں من
جھانءِ نیستیاں من چون ھستاں
سراں کہ بے سریں سرگوستگاں من
رَست منزل منی من چون نرستاں
عجب گالاں پوت پربستگاں من
بداراں چون“ یحٰی نیستءِ دستاں
تہا آپءِ من آساں گرستگاں من
19
بیا پدا بیا زھیر شعر گُشیں
ماہ ءُ اِستالءِ سیر شعر گُشیں
محلبءُ آ زباد بانوری
بئیں جیگیءِ ھیر شعر گُشیں
بیا پدا دوستءَ ترانگاں گیجیں
بیا پدا گرندءُ بیر شعر گُشیں
کوثرءُطہوریا زُم زُم
گُشیں شیریں دو کرُم شیرشعر گُشیں
تئی مندرمنی مسیتءُزگرانہ
بئیں کلیساءِپیر شعر گُشیں
مھر باھند چی نہ پرمائیت
بئیں سنگءَ اسیر شعر گُشیں
قھرءِآزمان پُل بُگواریتیں
یا بُگواریتیں تیر شعر گُشیں
ھلکءِ درداناں ماریں بیا
بئیں مُلکءَ چیں دیر شعر گُشیں
مارگءِ پُرتریں چمگّ شاعر
بئیں قاضی بشیر شعر گُشیں
یحٰی کوثر
20
شہیدانی ارواح وتی دُژمناں چو گُشگاینت
من ھمے شھیدانی گپاں شمارا ھم سر کناں اِدا گوشدار اِت
کہ چی گُشنت ۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔۔
اِے زمین منی مات اِنت
اِے ھاکءَ زندہ باں من
من لوٹوک وتی گنجءِ
ترُی پاھوءَ بہ درنجے
ھر ھونءِ ترنپ ترنپءَ
ھر تراک زندہ باں من
منی جزم زندگ اِنت نوں
منی چم گندگ اِنت نوں
چنُتءَ کن ئے تو بے وار
وتی واکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
مرگءَ چیں باج برُتگ
وتی زند ماتءِ کرُتگ
تئی گار بیت پلتی
بیمار بیت پلتی
ماں پاکءَ زندہ باں من
اَے ھاکءَ زندہ باں من
تئی تیر شر بُگوارنت
سرا بیر شر بُگوارنت
پروشے تو چون جزمءَ
منی گِندیت ھون جزمءَ
تئی جند چارپادگ
تئی گپ بی آوادگ
چو جاکءَ زندہ باں من
اِے ھاک ءَ زندہ باں من
واھنداں وتی ھاکءِ
وتی دینءِ من ثواباں
من لبز وتی آباں
وتی مھرءِ من کتاباں
وتی تاکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
راس کوہءِ زادگاں من
البُرز تاں منیگ اِنت
تو چنتءَ مارا پروشے
منءَ تُرس نہ اِنت کوشءِ
تُرسے دلءَ تئی کاراں
جناں آجوئیءِ جاراں
تُرسناکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
منی اِے وطن بھشت اِنت
تئی زندگی چو زشت اِنت
اِدا نیلاں نندگءَ نی
ترا نیلاں گندگءَ نی
من قھرءِ پتو گپاں
گویاکءَ زندہ باں من
اِے ھاکءَ زندہ باں من
تو کُودُکانی گرّے
تو چونائیءَ نوں سرّے
من آجوئیءِ بیرق
تو چون منءَ درّے
منءَ اِیوکی نی بس اِنت
چو تپاکءَ زندہ باں من
اَے ھاکءَ زندہ باں من
21
ابہامممممممم
چطو من دردءِ اِنسانءَ دراتکاں
اِے زندہ چہ وتی جانءَ دراتکاں
منی مرگءِ منی کہ کوش نہ بیتہ
دل ءِ ھاکانی دیوان ءَ دراتکاں
اے ھاکاں من ءَ کہ ھوش نہ بیتہ
شتاں من لعل ءُ مرجانءَ دراتکاں
اِدا گالے کہ ھجبر چوش نہ بیتہ
منوں چہ وت وتی زاناءَ دراتکاں
منی ترنپ ترنپ ھاموش نہ بیتہ
چطو آ بیر ءُ بارانءَ دراتکاں
منارا ھچ وڑیں پاپوش نہ بیتہ
شپاد یں پاد پادان ءَ دراتکاں
منا یحیٰ کہ ھجبر ھوش نہ بیتہ
بُگو گالانی چی معنا دراتکاں
چطو من دردءِ اِنسانءَ دراتکاں
اِے زندہ چہ وتی جانءَ دراتکاں
منی مرگءِ منی کہ کوش نہ بیتہ
دل ءِ ھاکانی دیوان ءَ دراتکاں
اے ھاکاں من ءَ کہ ھوش نہ بیتہ
شتاں من لعل ءُ مرجانءَ دراتکاں
اِدا گالے کہ ھجبر چوش نہ بیتہ
منوں چہ وت وتی زاناءَ دراتکاں
منی ترنپ ترنپ ھاموش نہ بیتہ
چطو آ بیر ءُ بارانءَ دراتکاں
منارا ھچ وڑیں پاپوش نہ بیتہ
شپاد یں پاد پادان ءَ دراتکاں
منا یحیٰ کہ ھجبر ھوش نہ بیتہ
بُگو گالانی چی معنا دراتکاں
راس ال خیمہ امارات
22
منی تو آ گہی زندءِ
چو وابانی تہا پُرشتے
چیہ چو شیشگے بوتے
شرابانی تہا پُرشتے
منی تو اندرءِ کورئےِ
تیابانی تہا پُرشتے
ترارا جُست توریتیں
جوابانی تہا پُرشتے
چیہ تو بے سریں گالے
کتابانی تہا پُرشتے
ھمائیں ھوش تو دیستگ
عذابانی تہا پُرشتے
تئی نازرکی چو اجگءَ
گلابانی تہا پُرشتے
ثواب گونیں گناھے تے
ثوابانی تہا پُرشتے
تئی کعبہءَ فیلاں پُروشت
عتابانی تہا پُرشتے
تئی جند بُرزتراَت یحٰی
نوابانی تہا پُرشتے
عمان بریمی
23
کپوتانی وڑا تو نال بندے
ستر کسّے مہ لوٹیت من دیانے
ھیالانی سرا جنجال بندے
شُدیگے گوشت وارتگ جندءِ جانءِ
تو ھڈانی وتی دی وال بندے
وتی تو ماسگءَ جندے پُرشانے
توانگت نشتگ ئے نوں پال بندے
سرا مئے مرچی گاریں نام نانءِ
گنوکے گوشتءِ نامءَ ڈال بندے
24
جیِسکءَ ترا جتگ وتی زھرءَ تراجتگ
تئی باطنءِ وتی قھرءَ ترا جتگ
چو کسّےءِ اِدا نامءَ مہ گر کدی
تئی پندلاں وتی تھرءَ ترا جتگ
مئے سک زانانتیءِ نامءَ مگربدی
رندءَ مگش تئی شھرءَ ترا جتگ
سی سال گیش بیت تو انگتہ پدی
تو وت وتءَ جتگ یا دھرءَ تراجتگ
تئی گُژنگیءَ وت چو آرتگاں ردی
تئی گُژنگیءَ تو قھرءَ ترا جتگ
یحٰی تئی گپ ھچ “ گواتانی کاگدی
دروگاں کیا گُشے پھرءَ ترا جتگ
25
دل اِنت دلبر مدام پتو زران اِنت
بہ بیت سھتے اے آسءُ انگران اِنت
وتی مھرءَ منءَ سیرآپ بکن تو
پما ھشکاوگیں اے زند گران اِنت
منی بے صبریاں اشتاپ بکن تو
پمن نُقصے اے چو کہ گوادران اِنت
وتی رنگءَ منی گوناپ بکن تو
دیگے رنگے مروچی مئے سران اِنت
او “ھانی “ چاکرءَ پاتراپ بکن تو
مروچی “ شہےءِ“ رنگے چاکران اِنت
کُتگ رُزوا ترا تو ماپ بکن تو
دلءَ مئے کہ ھمے نی گپ وران اِنت
26
چماں منی تہار اِنت جہان مروچاں
اِنسان ءَ چیں دراتکگ اِنسان مروچاں
ھر نیمگ ءَ بچارے تاروکیءِ نشان
رُژنائیءِ نہ گواھیت نشان مروچاں
آماچ زھر آپی منی ملک ءِ نوجوان
ورنائیءَ آ پیر مئے جوان مروچاں
مرگءِ ودارءَ نشتہ ھر سھت ءُ آ دمان
ساہءِ سرا گران اِنت اِے جان مروچاں
زردانی تہا سُتکگ مئے بے سریں گُمان
پما کہ بد گمانی گمان مروچاں
وشیں گُشیت قصّہ تیز اِنت تئی زبان
گپے بگش تو نوکیں زبان مروچاں
بچکند ے تئی پُلیں زردءِ منی درمان
بے تو نہ بیت سرجم ایمان مروچاں
یحٰی موسیٰ
شارجہ امارات
27
واجہ نوابءُ میر بئیں دُرساں کُشیں
زھمءُ تُپنگءُ تیر بئیں دُرساں کُشیں
انوں مئے آسے تہا مرتگ بلے
وھدے ما جمبیر بئیں دُرساں کُشیں
چو کہ ما بے ھؤریں جمبر پہ شما
جمبراں ما بیر بئیں دُرساں کُشیں
ما وتارا چہ شما شرتر گُشیں
نزیکیءَ دیر بئیں دُرساں کُشیں
تُرس مئےوھدے کہ مرگءِ در بئیت
زھرءِ توکا شیر بئیں دُرساں کُشیں
یحٰی مار ا پرچیہ ڈوبارے تو ؟
وھدے ما دلگیر بئیں دُرساں کُشیں
زھمءُ تُپنگءُ تیر بئیں دُرساں کُشیں
انوں مئے آسے تہا مرتگ بلے
وھدے ما جمبیر بئیں دُرساں کُشیں
چو کہ ما بے ھؤریں جمبر پہ شما
جمبراں ما بیر بئیں دُرساں کُشیں
ما وتارا چہ شما شرتر گُشیں
نزیکیءَ دیر بئیں دُرساں کُشیں
تُرس مئےوھدے کہ مرگءِ در بئیت
زھرءِ توکا شیر بئیں دُرساں کُشیں
یحٰی مار ا پرچیہ ڈوبارے تو ؟
وھدے ما دلگیر بئیں دُرساں کُشیں
28
دل آ درداں کئی گہینتگ گلےوتگڑیں وشیے سمبھنتگ گلے
کئے کُشتگ گوں کلپیاں وتی
کئی ھوناں دپ مینتگ گلے
پادءِ چیرا کئی سر اِنت آ
بُرزا وت ءَ ٹہینتگ گلے
نزوریں دلیل ءِ برکت ءَ تو
کپ کُتہ راستے درھینتگ گلے
منوّاراں من گُلیں رنجانی چو
تو منارا جگّڑینتگ گلے
یحٰی
کوھلو بلوچستان
29
پُرشتہ بوجیگ چتو درکایاں گردابءَ ؟
مرگیں ھما کہ دیستگ من وابءَ
زاناں بے صبری نصیب اِنت چو
ھمے پیم گُشے نبشتگیں کتابءَ
واب ءُ آگاہی جور ءُ جور اَنت
ھچ پیم نبی ھمساھگی گوں گُلابءَ
گلابءِ عکس خیالءَ ھون ریچی کنان اِنت
تئی درور نباں من ھچ حسابءَ
وتی ھُلّ اِنت دوُستیگیں مئے
نوں پرچی ما میاریگ کنیں خرابءَ
من یحٰی “ چطو وش رُسوائیءَ
بے شرمی ءَ جانشود من شرابءَ
دوبئی جمیرا 3
30
جھد مئے دائیم ءَ اِشتاپءَ شت اَنت گوں
بانسر ءِ ریچگءِ تر بوت کاگد
مَسے است اَت آپءَ شت اَنت گوں
چہ مئے لوگءِچو در بوت کاگد
زانت ! نازانتءَ مئے الکاپءَ شت اَنت گوں
آ زمینانی جگر بوت کاگد
عقل بے زانتی ءِ لاپءَ شت اَنت گوں
بے نصیبیءِ نفر بوت کاگد
گال آدینک ءِ سیماپءَ شت اِنت گوں
کاگدءِ ھُشکیں خبر بوت کاگد
کاڑ سیری ءَ پہ چاپءَ شت اَنت گوں
منی پُرسءِ یحٰی سر بوت کاگد
31
ھما کہ وھدی ءِ موجاں ماں رُستگ
من ءَ چی کنت تئی چولانی دریا ؟
ھما ماں آھیناں بنتیں ماں پُستگ
من ءَ ڈنّءَ چطو درشانی دریا ؟
ھما کہ وھدءِ آپاں ساہ نہ تُستگ
تئی بستار چی طوفانی دریا ؟
ھما کہ ھچ نزانتیں زھرءُ گُرستگ
وتی زھراں ستر پرشانی دریا
گوادر بلوچستان
32
چو کہ یک ذاتے بلوچستان
ھؤ اے یک ماتے بلوچستان
آ خدایانی دیمءَ بُرزاِنت سر
آ جو آذاتے بلوچستان
تئی مھر چہ ازل سرپداں
شھدیں سوغاتے بلوچستان
پمن جھان اِے سرجمیں دردے
نیکیں دُرھباتے بلوچستان
ہر وڑیں مطلب منی درکیت
پا کیں آیاتے بلوچستان
گیش یحٰی چی گُشاں دستونک
نظمیں آذاتے بلوچستان
بلوچستان مند
33
جُھد بلو چانی سنگیں سرجا اِنت
عیشءِ نرمیں نپاداں وتارا مہ واپین اِت
ماجین ءُ زھراں وتکُشی مہ کن اِت
سُستی ءَ دژمن ءِ پاداں مہ واپین اِت
سراں سنگ کن اِت ھوناں تیزاب
چو ارزان نہاداں وتارا مہ واپین اِت
منی قلم گوں سرمچاراں نزّیک اِنت
او منی سیاداں واتارا مہ واپین اِت
اوبادگ چاکر اوبادگ میر قمبر
چو شاہ زاداں وتارا مہ واپین اِت
جُھد آجوئی ءِ برجاہ بہ بیت یحٰی
چو مرد ِ آزاداں مہ واپین اِت
مند بلوچستان
1999
شاعری دلءِ زمینءِ سرا ھداءِ دور داتگیں ھما درمانیں توم ئے کہ سکّیانی روچءِ گرمیءَ ءُ چہ وشیانی آپءَ رُدیت ءُ درچکءُ جوڑ بیت غمءِ درمانءُ وشیانی سامان جوڑ بیت
آپ کوثر
34
دُوریءِ درداں جنوزامے دل
دردءُ اُفّاربس مناں حاصل
مو لماں زند پتا تگ
زند نہ اِنت زندگءِ قابل
چونیں چکاسے عذابے
دوریں پنداں منی منزل
زردءِ بوجیگ پرشانیں
انگت دوریں تئی ساحل
ھاکیں انسان مشین اِنت
من نیاں عزتءِ قابل
چوں منی درداں تو مارے
گوں وتی ذاتءَ مقابل
پرچی یحٰی کتہ رسوا
تئی وڑیں نے دیگے جاھل
35
سرمچارانی نامءَ
پاسبان زند ءِ کشار ءِ سرمچار
ژُرن اُمیت ءِ ھزارءِ سرمچار
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
آ نہ تُرسینیں کار ءِ سرمچار
شھادت ءِ شھدیں آپ بنوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
ھر دپ ءَ آجو توارءِ سرمچار
دلاں جذبگ ءُ سر ا جوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
عشق دلاں رُستاں دیارء سرمچار
بلے نوکیں رپک ءُ سرھوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
جھمنند گرمیں تلارءِ سرمچار
گیش بنت تئی آجوئیءِ جوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
بزگرانی درداں مارے سرمچار
سنکلاں ظلم ءِ بیا بُپروس
سرمچار ءُ سرمچارءُ سر پروش
ھُدوک آجو ءِ کارءِ سرمچار
حق اِنت دُژمن ءِ کوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
تو جنوک آزاتیں جارءِ سرمچار
تُرند تُرند ءَ ظلم دانءَ تو بُموش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرفروش
بزگر ءُ مسکینءِ یارے سرمچار
انقلابی کیفاں تو بوتے ھنوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
پاسپان لج ءُ میار ءِ سرمچار
تو بلوچءُ تو “بلوص “تو بلوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
سرمچارے سرمچارے سرمچار
ماڑیاں ماندار قھر ءِ تو پروش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
تو ئے گُلڈ مزار ءِ سرمچار
آجوئی ءِ تو کفن جانءَ بُپوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
دژمناں پہ زھر مارے سرمچار
دُت دنتیں دژمنانی کرّیں گوش
سرمچار ءُ سرمچا رءُ سرپروش
آجوئی لوٹوک دیارءِ سرمچار
ھو ببی چوش ھو ببی چوش
سرمچار ءُ سرمچارءُ سرپروش
نوں چیہ تو موہ چارے سرمچار
دژمنءِجانءَ ماں تو رُوحءَ لگوش
سرمچار ءُ سرمچار ءُ سرپروش
36
من وھدءِ اِسفنجیئں
سنگاں
زمانگءِ آپیءَ
وزن مان بیت منءَ
شعراں
سررِد نہ بُن رِد
نہ قافیہ زاناں
نہ اُستاد اَست
نہ شاگرد بوتگاں
من وھدءِ
رودینتگیں
شاعر
منی گال پدا ھما
دؤرءِگپءَ
کنت کہ
سدسال
لوٹیت منی فھمگءَ
37
جیسکءُ زھراں اِیر برانے پدّر اِنت
اندر ءِ کانچ ءَ پُر شانے پدّر اِنت
ھؤ ترا موہ اِنت وتی زھراں بہ شان
زھر گین ءَ گیمُر انے پدّر اِنت
آ ترا راھے نہ بارتیں بد گمان
تو وتی دین ءَ نزانے پدّر اِنت
درداں میئگاں ھچ نہ ماریت اِے جھان
تو ھوں چہ ما بدگمانے پدّراِنت
تو منی پُرو شتگ گمان ءِ آزمان
گوں زمین ءَ تو تچانے پدّراِنت
یحٰی تو طرزے دیگے نوکیں بزان
شعرا ں میئگاں تو نوانے پدّراِنت
38
کتگ عشقءَ تئی تواپ نرمءَ
بیان اِنت دل تئی نی آپ نرمءَ
گراں شگر ءَ مروچی من ھداءِ دیگے طرزمروچی مئے سماءِ
بیان مُج تئی کہ ساپ نرمءَ
کتگ عشق ئی تواپ نرمءَ
تو شر زانے منی محرم توئے نی منی وشی منی کہ غم توئے نی
وتءَ کُرتے منی الکاپ نرمءَ
کُتگ عشق ءَ تئی تواپ نرمءَ
نہ لوٹاں بیدِ تو من زندگانی منی ندریں پتو کُلّیں جوانی
مَئے شنگت سُورءِ چاپ نرمءَ
کننت سرگوپ تئی سرگواپ نرمءَ
نوں شاتے وش بدے تو کندگانی تئی دیم اِنت ترپیت چو ماہ کانی
کننان اِنت دل تئی اِشتاپ نرمءَ
دلءِ اے مچکدگ مینتاپ نرمءَ
نوں جمبر برگاینت آ غمانی ھُداءِ مئے سرا نوں مھربانی
بکن عشق منءَ سیراپ نرمءَ
زمستانی منءَ تو تاپ نرمءَ
کتگ عشقءِ تئی تواپ نرمءَ
بیان اِنت دل تئی نی آپ نرمءَ
گراں شگر ءَ مروچی من ھداءِ دیگے طرزمروچی مئے سماءِ
بیان مُج تئی کہ ساپ نرمءَ
کتگ عشق ئی تواپ نرمءَ
تو شر زانے منی محرم توئے نی منی وشی منی کہ غم توئے نی
وتءَ کُرتے منی الکاپ نرمءَ
کُتگ عشق ءَ تئی تواپ نرمءَ
نہ لوٹاں بیدِ تو من زندگانی منی ندریں پتو کُلّیں جوانی
مَئے شنگت سُورءِ چاپ نرمءَ
کننت سرگوپ تئی سرگواپ نرمءَ
نوں شاتے وش بدے تو کندگانی تئی دیم اِنت ترپیت چو ماہ کانی
کننان اِنت دل تئی اِشتاپ نرمءَ
دلءِ اے مچکدگ مینتاپ نرمءَ
نوں جمبر برگاینت آ غمانی ھُداءِ مئے سرا نوں مھربانی
بکن عشق منءَ سیراپ نرمءَ
زمستانی منءَ تو تاپ نرمءَ
کتگ عشقءِ تئی تواپ نرمءَ
39
کینگءُ کست ءِ سوج اِنت تئی راہءَ
نستئیءِ ھستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
حرص ءِ مَھری ءِ دروگاں جمازّے
حرص زبردستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
راستیں دستاناں ریپے بے راھی
اِے تئی دستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
سمُل “ تو کہ بَرَ گ لو ٹے
آھاگیں “مستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
چہ ازل منّو گراں توحید ءِ
آ بُتانی پرستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
چو من ءَ پُھتگی کدی تو دیئے؟
ھامگیں گرستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
تو منی گُشتناں کدی مارے
تائی سرگوستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
آجوے چوں وتی جندءَ من گُشاں
بندگءُ بستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
تمپ گومازی بلوچستان
نستئیءِ ھستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
حرص ءِ مَھری ءِ دروگاں جمازّے
حرص زبردستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
راستیں دستاناں ریپے بے راھی
اِے تئی دستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
سمُل “ تو کہ بَرَ گ لو ٹے
آھاگیں “مستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
چہ ازل منّو گراں توحید ءِ
آ بُتانی پرستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
چو من ءَ پُھتگی کدی تو دیئے؟
ھامگیں گرستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
تو منی گُشتناں کدی مارے
تائی سرگوستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
آجوے چوں وتی جندءَ من گُشاں
بندگءُ بستءِ سوج اِنت تئی راہءَ
تمپ گومازی بلوچستان
40
سوزمان ارسانی ھوں گرآپءَ وش نہ کت
بے وتیءَ شیدائی گیش بوان بوت
دل “ بانوریں زندءِ سرگواپءَ وش نہ کت
رھن اَت سر دل ریش بوان بوت
ما وتءَ وش نہ کت پنجاپءَ وش نہ کت
ھمک کورانی ھار پیش بوان بوت
ھُشکیں سالانی تریں آپءَ وش نہ کت
ترانگءَ دنتان پمن نیش بوان بوت
منی ھونءَ دپ الکاپءَ وش نہ کت
یحٰی “ دلسیائیءَ آ ءُ اِیش بوان بوت
گناہءِ سازءِ ثوابءِ چاپءَ وش نہ کت
مرچی ریش دلءِ گیش بوان بوت
شرابانی جُواں ترندآپءَ وش نہ کت
41
چار بند
آ دپ گوں منءَ ترشیپ دینت
دل ترا را آ چطو ریپ دینت
آ نھنگءَ کہ منی دشتءَ برانت
ڈال چاریءِ منءَ شیپ دینت
☺ ☺ ☺ ☺
↓
مئے نصیبءَ کہ نبشتہ ھاکے
منی ارواح تو کشتہ ھاکے
وش نہ بیت ئے درا ارواح ءِبروت
اَیمنیءَ سرا نشتہ ھاکے
واھگے ھنچیں کہ مَرَگ توری
آ بَرَگ لوٹی بھشتہ ھاکے
چو منءَ “ قالوبلٰی “ یاد نہ بیت
پہ وتی وستہ کہ ھشتا ھاکے
♫ ♫ ♫ ♫ ♫
↓
غم کہ روک اِنت دل تہار نہ بیت
شاتءِ قندیلءِ مارا کار نہ بیت
اِے منی دود منی دستءَ نہ اِنت
من مراں مرگءِ وڑا گار نہ بیت
واجہ یحی !
سلام ء ُ دروت ءُ دْراہ بات اِت
شمے پربند من دیریگینیں چارگایاں۔ گندگءَ شما باز نبشتہ کُتگ بلے اگاں من رد مہ باں گُڑا منی ھیالءَ شمے نوک تریں پربند شرتر انت ءُ ایشیءِ اللما سوب امیش انت کہ شُما بازیں چیزے در بُرتگ۔ بلے نوں گلگ چہ شما ایش انت کہ بائد شما ہرچے کہ در بُرتگ آیانی روژنائیا وتی گونڈی ءِ پربند ہم شر کُت انت۔
اے ساھتءَ بوئگاانت چُش کہ شمے دْرائیں پربند یکیں بالادءِ مارگ بوئگایاں۔
منی جندءَ شمے پگرءُ پربند وَ دوست بیت بلے شُما بازیں جاہاں وزن ءَ رد وارتگ اِت ءُ بائد کمو باز اے نیمگءَ ہم وتی دلگوشءَ بہ دئیت۔ کہ اے نزوری شمے دْرستیں جُہداں بے سوبین کنت یل دنت۔
نوں چہ تو یک جُستے است۔
”بلوچی زُبانءِ بُنزہ مکّران انت “ ءِ لچہ ءِ تہا بُنزہ کُجام ہندءِ لبز اِنت؟
منی ھیالءَ ادا بُنجاہ بوئگ لوٹیت۔ (من رد بُوت کناں )
دگہ اے پربند منءَ شمئے دوست تر بُوت۔
گوں نیکں واھگاں
وتی راجءِ حیرانی لوٹوک
Subscribe to:
Posts (Atom)